MSITBlog

MSITBlog

เป็น Blog สำหรับชาว IT เพื่อเเบ่งปันความรู้ ประสบการณ์ ระหว่าง อาจารย์ นักศึกษา ศิษย์เก่าเเละบุคคลที่สนใจทางเทคโนโลยีสารสนเทศ

ผังพาเรโต (Pareto Chart) (2)

เรามาคุยกันต่อในเรื่องการสร้างผังพาเรโตต่อจากบล็อกที่แล้วครับ …

ปัจจุบันนี้ เราสามารถใช้ Excel มาช่วยสร้างผังพาเรโตได้ง่าย ๆ สบายมาก เพียงแค่ใส่ข้อมูลลงไปในตาราง แล้วเลือกการกราฟ ... โปรแกรมมันจะทำการคำนวณและสร้างผังออกมาให้ทันที … อย่างไรก็ตาม ผมก็ขอแสดงวิธีการสร้างให้ดูเพื่อความเข้าใจก็แล้วกัน เวลาใครถามถึงวิธีการสร้าง เราจะได้ตอบได้ อธิบายได้

ถ้าว่ากันตามหลักการของวิธีการสร้างผังพาเรโตแล้ว โดยทั่วไปจะประกอบไปด้วยสองขั้นตอนใหญ่ ๆ คือ การจัดเตรียมข้อมูล และ การสร้างผัง ... เรามาดูกันไปทีละข้อครับ

1) การจัดเตรียมข้อมูล

1.1) เราต้องกำหนดและแบ่งข้อมูลที่ต้องการเก็บบันทึกเสียก่อน … เริ่มต้นด้วยการตอบคำถามว่า เราต้องการข้อมูลอะไร เพื่อทำการวิเคราะห์อะไร เราต้องแบ่งประเภทหรือชนิดของข้อมูลให้ได้ก่อน เช่น ลักษณะข้อบกพร่องของสินค้าหรือบริการ เป็นต้น

Continue reading
  215 Hits
  0 Comments
215 Hits
0 Comments

ผังพาเรโต (Pareto Chart) (1)

เรามาทบทวนกันหน่อย … สมมติว่า ลูกค้าร้องเรียนมาว่าสินค้าของเรามีปัญหาทางด้านคุณภาพ โดยทั่วไปการร้องเรียนก็มักจะบอกออกมาเป็นเชิงคำพูด เช่น แป้นพิมพ์ที่ใช้กับคอมพิวเตอร์ที่เราผลิตขึ้นมามีปัญหา (สมมติว่า ผมใช้อักษร “Y” แทนปัญหาในภาพรวม) เมื่อเรารวบรวมข้อมูลมากขึ้น เราก็จะได้รายละเอียดต่าง ๆ เช่น แป้นพิมพ์กดแล้วแข็งไป (สมมติว่า ผมใช้อักษร Y1 แทน) แป้นพิมพ์โยกคลอน (ใช้ Y2 แทน) ตัวอักษรบนแป้นไม่คมชัด (และใช้ Y3 แทน) เป็นต้น … ดังนั้นผมสามารถเขียนแบบทั่ว ๆ ไปได้ว่า

Y = Y1 + Y2 + Y3

หรือ ปัญหาเรื่องแป้นพิมพ์นั้น ประกอบไปด้วย แป้นพิมพ์กดแล้วแข็งไป แป้นพิมพ์โยกคลอน ตัวอักษรบนแป้นไม่คมชัด

ตามข้อมูลนี้ แสดงว่าเรามีปัญหาที่กระบวนการผลิตและประกอบแป้นพิมพ์แล้วละครับ ... และเพื่อจะให้ทีมแก้ปัญหาเข้าใจว่ากระบวนการผลิตแป้นพิมพ์อย่างไร เราก็ต้องใช้ผังการไหลของกระบวนผลิตและประกอบแป้นพิมพ์เข้ามาช่วย

Continue reading
  156 Hits
  0 Comments
156 Hits
0 Comments

ใบบันทึกข้อมูล (Check Sheet)

Check Sheet นี่ ผมขอแปลว่า ใบบันทึกข้อมูล หรือ ใบลงข้อมูลก็แล้วกัน … เครื่องมือตัวนี้เวลาสอนในห้อง มักจะไม่ค่อยได้รับความสนใจจากผู้เรียนสักเท่าใด เพราะไปคิดเอาว่าก็แค่เอากระดาษไปจด ๆ ข้อมูลมา มันก็จบแล้ว … เมื่อมองง่าย ๆ แบบนั้น มันก็ดูเหมือนง่าย ๆ แบบนั้นเหมือนกัน … แต่ผมคิดว่า มันมีอะไรมากกว่านั้น เรามาคุยกัน

ใบบันทึกข้อมูล จะเป็นเอกสารที่เราสร้างขึ้นมาเป็นตารางที่แสดงรายการรายละเอียดต่าง ๆ ของข้อมูล เอกสาร (หรือ ตารางนี้) ต้องออกแบบให้ง่ายต่อการจดบันทึกข้อมูล สะดวกต่อการจำแนกข้อมูลและวิเคราะห์ผล (หมายความว่า สามารถทำบนเอกสารนั้นได้เลย ไม่ต้องมากรอกใหม่ ทำเอกสารใหม่ ซึ่งเสียเวลา) จึงมักจะมีช่องให้พนักงานผู้เก็บข้อมูลสามารถทำเครื่องหมายใด ๆ ลงได้เลย

ดังนั้นประเด็นสำคัญในการออกแบบใบบันทึกข้อมูลก็คือ เราต้องรู้ว่าเราจะไปเก็บข้อมูลของอะไร จะเก็บอย่างไร ข้อมูลนั้นจะเอาไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อะไร และนอกจากตัวข้อมูลแล้ว มีสิ่งใดบ้างที่เราต้องการทราบจากการบันทึกนี้ (เช่น ชิ้นงานอะไร บันทึกที่ไหน บันทึกเมื่อใด ใครบันทึก เป็นต้น)

ผมยกตัวอย่างในโรงงานก็แล้วกัน ถ้าพูดง่ายๆ เราจะใช้ใบบันทึกข้อมูล เมื่อเราต้องติดตามดูผลการผลิตของเรา หรือ เมื่อเราต้องการหาสาเหตุของความผิดปกติออกไปจากข้อกำหนดที่ตั้งเอาไว้ หรือ เมื่อเราต้องการตรวจสอบดูว่าปัญหามันคืออะไร มากน้อยเท่าใด เหล่านี้เป็นต้น

Continue reading
  142 Hits
  0 Comments
142 Hits
0 Comments

ตารางแสดงเหตุและผล (Cause & Effect Matrix)

ตารางเหตุและผล (บางทีเรียกสั้น ๆ ว่า C&E Matrix) นี้ ไม่เกี่ยวกับโฟล์วชาร์ตซึ่งเป็นเครื่องมือใน 7 QC Tools นะครับ … แต่เราคุยเรื่องการแก้ปัญหานี่ ผมก็เลยหยิบมาเล่าเพิ่มเติมให้ฟังเพื่อให้ทีมแก้ปัญหานำไปใช้งาน …

ผมต้องขอสมมติก่อนว่า เราผลิตกล่องโลหะสี่เหลี่ยมแบบมีฝาปิด/เปิดด้านบน เพื่อใส่ของกระจุกกระจิก ผมแสดงรูปเอาไว้ด้านล่าง

และผมสามารถเขียนผังการไหลของกระบวนการผลิตได้ดังนี้

Continue reading
  163 Hits
  0 Comments
163 Hits
0 Comments

ผังการไหลของกระบวนการ (Flow Process Chart)

ผมขอเริ่มด้วยผังการไหลของกระบวนการก่อนก็แล้วกัน โดยขอสมมติเอาว่า เมื่อปัญหาเกิดขึ้นมาแล้วและเราต้องการรู้ว่ามันเกิดขึ้นที่ไหน เราก็ต้องเขียนกระบวนการทำงานออกมาเป็นรูปภาพที่แสดงให้เราเข้าใจได้ว่า กระบวนการทำงาน (ที่เกิดปัญหาขึ้น) นั้น ในภาพรวม (จากต้นถึงท้าย) เป็นอย่างไร

ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่า ผังการไหลของกระบวนการจะนำมาใช้แสดงถึงกิจกรรมต่าง ๆ ในกระบวนการหนึ่ง ๆ เพื่อให้ทีมแก้ปัญหาทำความเข้าใจกระบวนการเจ้าปัญหาไปทางเดียวกัน

อย่าลืมนะครับว่า เวลาแก้ปัญหานั้น เราจะใช้ทีมแบบข้ามสายงาน ฉะนั้นสมาชิกบางคนอาจจะไม่เข้าใจกระบวนการเจ้าปัญหาทั้งหมดก็เป็นได้ เช่น สมาชิกที่มาจากฝ่ายผลิตย่อมเข้าใจกระบวนการผลิตเป็นอย่างดี แต่สมาชิกที่มาจากฝ่ายจัดซื้ออาจจะไม่เข้าใจกระบวนการผลิตเลยก็เป็นได้ เพราะไม่เคยทำงานในสายการผลิตมาก่อน แต่เขาก็มีส่วนร่วมในเชิงการจัดหาวัตถุดิบเข้ามาใช้งาน

ในสมัยก่อน การทำงานในโรงงาน มันย่อมมีกิจกรรมหลาย ๆ กิจกรรมต่อเนื่องเรียงกันไป เพื่อให้เข้าใจตรงกัน เขาก็เลยกำหนดสัญลักษณ์ที่ใช้แทนกิจกรรมเอาไว้ดังรูป

Continue reading
  403 Hits
  0 Comments
403 Hits
0 Comments

7 QC Tools

เรามาดูเครื่องมือกลุ่มแรกก่อนคือ 7 QC Tools … โดยเครื่องมือกลุ่มนี้มักจะนำมาใช้กับข้อมูลที่เป็นตัวเลข

ตัวอย่างเช่น ผมได้รับการว่าจ้างให้ตัดเหล็กเส้นกลม ๆ แบบหลอดดูดกาแฟ สัก 1,000 เส้น โดยกำหนดให้ความยาวแต่ละเส้นเท่ากับ 50 เซนติเมตร +/- 0.5 เซนติเมตร … ถ้าเป็นแบบนี้ ผมสามารถวัดเป็นตัวเลขได้ นับจำนวนได้ สามารถนำมาวิเคราะห์ได้ว่า เหล็กที่ตัดมาทั้งหมด 1,000 อันนี้ มีสั้นไป ยาวไป กี่อัน … มีค่าเฉลี่ย (average) ความยาวของเหล็กเส้นทั้งหมดเป็นเท่าใด มีค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (standard deviation) เท่าใด มีรูปร่างการกระจายตัวเป็นอย่างไร เป็นต้น

ทีนี้พอมันเกิดปัญหาขึ้นมา มันก็ต้องไปดูกระบวนการตัดเหล็กเพื่อหาว่าปัญหาน่าจะเกิดขึ้นที่กระบวนการใด (เช่น การวัด การตัด) แล้วผมก็เข้าไปในพื้นที่นั้นเพื่อไปเก็บข้อมูลเพื่อนำมาดูว่าลักษณะของปัญหาใดเกิดขึ้นมากน้อยเท่าใด และผมควรแก้ปัญหาเรื่องใดก่อน เมื่อกำหนดได้แล้วก็ต้องมาดูต่อไปว่า ปัจจัยใดบ้างที่อาจจะก่อให้เกิดปัญหา แล้วผมจึงมาหาวิธีการแก้ปัญหา เป็นต้น

ก็มีคนเขาคิดเครื่องมือขึ้นมาชุดหนึ่งเพื่อช่วยแก้ปัญหาดังที่ผมกล่าวมาแล้ว เรารู้จักกันโดยทั่วไปว่า 7 QC Tools (แม้ว่ามันจะถูกนำมาใช้ในโรงงานในแง่ของเครื่องมือที่ใช้ในการแก้ปัญหาด้านคุณภาพมานานแล้ว แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า มันใช้กับปัญหาภายนอกโรงงานไม่ได้ … กลับกันมันยังคงใช้ได้ดีทีเดียว เพียงแต่คนที่อยู่นอกโรงงานไม่ค่อยรู้จักกัน) ซึ่งประกอบไปด้วยเครื่องมือ 7 แบบ ได้แก่

1) ผังการไหลของกระบวนการ (Flow Process Chart) … เรานำมาใช้เพื่อดูว่า กระบวนการของเราเป็นอย่างไร ปัญหาเกิดขึ้นที่กระบวนการใดหรือพื้นที่ใด เป็นต้น

Continue reading
  180 Hits
  0 Comments
180 Hits
0 Comments

ยังไง ๆ มันก็ต้องช่วยกันคิด

ก่อนไปต่อ เรามาทบทวนกันสักหน่อยว่ามาถึงไหนกันแล้ว …

แน่นอนแหละครับว่า เราต้องเริ่มด้วยการนิยาม (Define the Problem) หรือ เขียนประโยคปัญหาออกมาให้ชัดเจน ผมก็ได้แนะนำว่า ให้ลองนำ 5W2H เข้ามาช่วยตั้งคำถาม เพื่อหาคำตอบ … จากนั้นค่อยเอาคำตอบเหล่านั้นมาเขียนประโยคปัญหา หรือ Problem statement

จากนั้นก็เข้ามาสู่การวิเคราะห์ปัญหา (Analyzing the Problem) เราจะใช้กระบวนการในการให้เหตุผลแบบ Deductive และ Inductive เพื่อวิ่งไปสู่สาเหตุของปัญหา ซึ่งทั้งสองกรณีนี้ย้อมต้องการข้อมูล ข้อเท็จจริงเข้ามาทำการสนับสนุน

การจะได้มาซึ่งข้อมูลอันเป็นข้อเท็จจริงนั้น เราก็จะอาศัยเทคนิค 5G เพื่อลงไปเก็บข้อมูลในพื้นที่เกิดปัญหา ไปดูสิ่งที่เป็นปัญหา และดูในขณะที่อยู่ในสภาพแวดล้อมเป็นไปตามความเป็นจริง การจะคิดพิจารณาใด ๆ ก็ต้องมีทฤษฏี หรือ หลักการรองรับ และพิจารณาถึงกฏเกณฑ์และระเบียบปฏิบัติด้วย

Continue reading
  138 Hits
  0 Comments
138 Hits
0 Comments

5G กับ การเก็บข้อมูล

บล็อกที่แล้ว การทำ Deductive หรือ Inductive นั้น เราก็ต้องไปหาข้อมูล ข้อเท็จจริง มาอ้างอิงเพื่อหาข้อสรุป ... ทีนี้การหาข้อเท็จจริงนั้น เราก็ต้องไปลงไปในพื้นที่ที่เกิดปัญหา เพื่อรวบรวมข้อมูลนะครับ ไม่ใช่เอาข้อมูลที่ผู้อื่นจัดเตรียมไว้ให้ ... แนวทางที่ผมมักนำมาใช้ก็คือ 5G ครับ

ต้องบอกกล่าวกันเอาไว้ก่อนว่า เทคนิค 5G นั้นเป็นกิจกรรมที่จำเป็นที่ต้องทำในเรื่องการสร้างคุณภาพในโรงงาน เพราะเมื่อมีปัญหาหรือพบสิ่งใดผิดปกติเราจะต้องไปหาค้นหาเหตุมาวิเคราะห์ทุกครั้ง และเพื่อไม่ให้เกิดการจัดฉากของข้อมูลเกิดขึ้น เราจะต้องลงไปในพื้นที่ที่เกิดปัญหาเพื่อเก็บข้อมูลในพื้นที่จริง ดังนั้นการตัดสินใจใด ๆ ในการแก้ปัญหาจึงอิงอยู่กับข้อเท็จจริงที่เราได้มา … เราจะไม่ใช้ข้อมูลที่ผู้อื่นจัดเตรียมมาให้ซึ่งอาจจะมีการปรับเปลี่ยน แก้ไข ข้อมูลให้ผิดออกไปจากเดิมก็เป็นได้ 

ตัว G นั้นก็นำมาจากอักษรตัวแรกของหัวข้อทั้ง 5 ก็เลยเรียกสั้น ๆ ว่า 5G อันได้แก่:

Genba หมายถึง เราต้องไปยังพื้นที่ที่เกิดปัญหาจริง

Genbutsu หมายถึง เราต้องดูของจริง หรือ ชิ้นงานที่เกิดปัญหาจริง

Continue reading
  153 Hits
  0 Comments
153 Hits
0 Comments

สมมติฐานและการยืนยัน

จากบล็อกที่แล้ว ผมได้กล่าวถึงการหาสาเหตุของปัญหาในเชิงใช้การให้เหตุผลเข้ามาช่วยในการตัดสินใจ ที่มันเป็นเพียงการหาสาเหตุก็เพราะมันไม่ได้กล่าวถึงวิธีการแก้ปัญหาเลย มันจบที่การยืนยันถึงสาเหตุที่เกิดขึ้นเท่านั้น … วิธีการแก้ปัญหา มันก็ต้องว่ากันอีกที

และในการแก้ปัญหานั้น เรามักจะเริ่มด้วยแบบ Deductive Reasoning ดังรูปข้างล่าง (ขอนำมาแสดงอีกครั้ง)

การตั้งสมมติฐานนั้น มันจะไปอิงอยู่กับตัวความรู้ หรือ หลักการ หรือ ประสบการณ์ ที่มีอยู่ในตัวผู้แก้ปัญหาด้วย ผมจึงขอเน้นว่า … ความรู้ หลักการ หรือ ประสบการณ์นั้น ต้องเป็นเรื่องที่ถูกต้องตามทฤษฏีนะครับ

Continue reading
  127 Hits
  0 Comments
127 Hits
0 Comments

ข้อมูลตัดสินใจเองไม่ได้ เราคือผู้ตัดสินใจ

ผมต้องไปต่างจังหวัดสัก 2 – 3 วัน โดยเดินทางตั้งแต่วันอาทิตย์เช้ามืด และไม่สะดวกที่จะนำคอมพิวเตอร์ไปด้วย ทำให้ผมไม่สามารถ Post วันจันทร์ได้ … ผมของ Post ล่วงหน้าก็แล้วกัน (เย็นวันเสาร์)  

บล็อกที่แล้ว เราพูดกันถึงเรื่องข้อมูลและเครื่องมือที่นำมาใช้ช่วยวิเคราะห์ปัญหา (หรือ แก้ปัญหา) … แต่การให้เหตุ ให้ผล (เมื่อจากการนำข้อมูลมาใช้) ว่านั่นคือปัญหา นี่คือสาเหตุ ก็คือตัวเรานั่นเอง

เมื่อกล่าวโดยทั่วไปแล้ว กรอบความคิดในการแก้ปัญหาของเรามักจะเป็นแบบนิรนัย หรือ แบบอนุมาน (Deductive Reasoning) หรือ การให้เหตุผลจากบนลงล่าง (top-down logic) เป็นการนำความรู้พื้นฐานซึ่งอาจเป็นกฎ ข้อตกลง ความเชื่อ หรือบทนิยาม ซึ่งเป็นสิ่งที่รู้มาก่อน และยอมรับว่าเป็นความจริงเพื่อหาเหตุผลนำไปสู่ข้อสรุป เป็นการอ้างเหตุผลที่มีข้อสรุปตามเนื้อหาสาระที่อยู่ภายในขอบเขตของข้ออ้างที่กำหนด

เพื่อความเข้าใจ … ผมมีรูปสามเหลี่ยมมุมฉากดังรูปด้านล่าง โดยมีมุม B = 60 องศา และ มีมุม C = 90 องศา คำถามก็คือ มุม A มีค่าเท่าใด ….

Continue reading
  168 Hits
  0 Comments
168 Hits
0 Comments

ข้อมูลกับเครื่องมือ

บล็อกที่แล้ว ผมได้เล่ากระบวนการแก้ปัญหาให้อ่านกันสองแบบ … แบบหนึ่งก็เรียกว่าแบบทั่ว ๆ ไป เพราะสามารถใช้ได้ทุกแห่ง ส่วนอีกแบบหนึ่ง (8D) ก็มักจะใช้ในโรงงานเป็นส่วนมาก … ก่อนไปต่อ ผมขอเน้นเข้าใจไปทางเดียวกันสักหน่อยว่า เครื่องมือที่เราจะคุยกันต่อไปอีกยาวนั้น ส่วนมากมันจะเอามาใช้ในส่วนที่แสดงเอาไว้ดังรูปด้านล่าง

เรื่องการนิยามปัญหานั้น เราก็ได้คุยกันมาแล้ว โดยผมก็แนะนำให้ใช้ 5W2H เข้ามาช่วยเป็นกรอบในการขียน

ส่วนต่อมาก็คือการวิเคราะห์ปัญหา … ตรงนี้มันต้องมีการเก็บข้อมูลและอาศัยเครื่องมือเข้ามาช่วยในการวิเคราะห์ปัญหาเพื่อสาวไปถึงสาเหตุระดับรากหญ้า หรือ Root Cause

เรื่องที่ควรทำความเข้าใจในเบื้องต้นก็คือ ข้อมูลที่เราต้องไปหามานั้น มันย่อมมีทั้งในแบบที่เป็นตัวเลข (quantitative data) และ ไม่เป็นตัวเลข (qualitative data) (เช่น เวลาเราออกไปสัมภาษณ์ลูกค้า เรามักจะได้ข้อมูลในเชิงคำพูด (Verbal data)) ถ้าเราเขียนออกมาจะได้ดังรูปด้านล่าง

Continue reading
  132 Hits
  0 Comments
132 Hits
0 Comments

กระบวนการแก้ปัญหา (Problem Solving Process)

มีผู้ให้อธิบายถึงการแก้ปัญหาเอาไว้หลายแบบด้วยกัน ผมขอยกกรรมวิธีในการแก้ปัญหาที่เขียนไว้ใน Wikipedia ขึ้นมาดูกันสักหน่อยนะครับ เขาเขียนเอาไว้ว่า

Problem solving consists of using generic or ad hoc methods, in an orderly manner, for finding solutions to problems.

หรือ

การแก้ปัญหา (Problem solving) ประกอบด้วยการใช้วิธีการทั่วไป หรือ วิธีการเฉพาะ ซึ่งมีลักษณะเป็นขั้นเป็นตอนเรียงกันไป เพื่อหาคำตอบของปัญหาที่เกิดขึ้น

สังเกตไหมครับ การแก้ปัญหานั้นมีทั้งวิธีการที่ใช้กันแบบทั่ว ๆ ไปที่นิยมทำกัน หรือ วิธีการเฉพาะ (เช่น การแยกสารเคมีเพื่อดูองค์ประกอบ ซึ่งเป็นเทคนิคเฉพาะด้าน)

Continue reading
  172 Hits
  0 Comments
172 Hits
0 Comments

ง่ายก็มี … กลาง ๆ ก็มี … ยากก็มี

เรามาดูการสาวจากปราการณ์ไปสู่สาเหตุรากเหง้ากันสักหน่อย …

เรื่องบางเรื่องแค่มอง แค่จับ ก็รู้แล้ว เช่น ยางรถยนต์แบน เราก้มลงสำรวจดู ก็มองเห็นโดนตะปูตำคาโด่เด่อยู่ … แบบนี้ก็ง่ายใช่ไหมครับ … ถาม “ทำไม” หรือ “Why” ครั้งเดียวก็ได้แล้ว เพราะมันเป็นแค่ Single Cause ผมสามารถเขียนรูปได้ดังนี้

แบบนี้ก็ไม่ต้องใช้เครื่องมือหรือความมานะพยายามอะไรมากนัก … มันก็เหมือนผลไม้ที่ล่วงจากต้นมากองอยู่บนพื้นดิน เราก็แค่มองแล้วก็ก้มเก็บเอาไปกินเท่านั้น (คือมองก็เห็นสาเหตุแล้ว และก็แ้ได้ทันที)

แต่ปัญหาบางเรื่องกว่าจะเจอสาเหตุที่แท้จริงได้ เราก็ต้องถาม “ทำไม” หรือ “Why” ต่อเนื่องไปหลายครั้ง ดังตัวอย่างของ 5Why ในบล็อกที่แล้วนั่นเอง ปัญหาแบบนี้เราต้องสาวผ่านสาเหตุไปหลายสาเหตุ (multiple causes) (ซึ่งก็คือการสาวดู Intermediate cause แล้วก็ข้ามไป) เพื่อสาวไปให้ถึงสาเหตุรากเหง้าที่ปลาวสุด การสาวไปนี้มันจะสาวไปต่อเนื่องในทิศทางเดียว (single path) … มันเหมือนสาวเชือกเส้นเดียวต่อเนื่องกันไปเรื่อย ๆ

Continue reading
  146 Hits
  0 Comments
146 Hits
0 Comments

เริ่มด้วย “ทำไม (Why)”

จากบล็อกที่แล้ว … พอเรามองเห็นยางรถยนต์ของเราแบน คำถามแรกที่เราเริ่มถามเพื่อหาสาเหตุก็คือ “ทำไม” หรือ “Why” เช่น อ้าว … ทำไมยางแบนว่ะ … แล้วเราก็มองเห็นตะปูปักคายางโด่เด่อยู่ … เราก็ตอบได้ว่า “อ้อ … เพราะว่า (Because) โดนตะปูตำเข้าให้แล้ว

ถ้าจัดรูปให้เป็นประโยค ก็จะได้ว่า ... ทำไม (Why) ยางรถจึงแบน ก็เพราะว่า (Because) โดนตะปูตำ

นั่นหมายความว่า เราใช้คำถาม “ทำไม หรือ  Why” เพื่อสาวจาก Effect (ยางแบน) ไปหา Cause (โดนตะปูตำ) นั่นเอง

มันก็เสมือนการกลับทิศลูกศรในรูป Cause and Effect ที่แสดงเอาไว้ในบล็อกที่แล้วนั่นแหละครับ

Continue reading
  146 Hits
  0 Comments
146 Hits
0 Comments

เหตุและผล (Cause and Effect)

เมื่อเรากำหนดค่าเป้าหมาย (Target หรือ Standard) ได้แล้ว เราก็ทำงานของเราไป … ในช่วงแรก สิ่งที่เราทำได้อาจจะยังไม่ถึงระดับค่าเป้าหมายที่ตั้งเอาไว้ อันเนื่องมาจากความชำนาญของเรายังไม่เพียงพอ หรือ ยังอยู่ในช่วงเรียนรู้งานใหม่ เราจึงยังไม่คล่อง แต่เมื่อทำไปเรื่อย ๆ ระดับที่เราทำได้ก็ (Actual) จะวิ่งเข้าหาเข้าสู่ระดับเป้าหมาย (Target) และในที่สุดมันจะเริ่มนิ่ง (คือเท่ากับหรือห่างจาก Target ไม่มาก)

ถ้ากระบวนการดำเนินไปตามปกติ ค่าที่เราทำได้ มันก็จะวิ่งนิ่ง ๆ ขนานไปกับเส้นระดับเป้าหมาย … เส้นมันจะแกว่งตัวขึ้นลงบ้างเล็กน้อย ก็ถือเป็นเรื่องปกติ …

สมมติว่ามันเกิดปัญหาขึ้นมา (ตรงเส้นประสีเขียว) ระดับที่เราทำได้นั้น มันจะลดลงจากเดิมอย่างมีนัยสำคัญ (หรือ Gap หรือ ช่วงห่าง ระหว่างค่าที่ทำได้จริง กับ ค่าเป้าหมาย มันจะมากขึ้นกว่าเดิมอย่างชัดเจน) …

Continue reading
  129 Hits
  0 Comments
129 Hits
0 Comments

ถ้าวัดไม่ได้ ก็ไม่รู้จะจัดการกับมันอย่างไร

บล็อกที่แล้วเราคุยกันว่า ปัญหาคืออะไร … พูดง่าย ๆ ก็คืองานที่เราทำได้จริงนั้น ต่ำกว่าระดับมาตรฐานที่เรากำหนดไว้ … ตามนี้เราจะเห็นว่า มันต้องมีการกำหนดตัววัดขึ้นมาเพื่อทำการเปรียบเทียบกัน

ตัววัดที่มักใช้กันก็จะเป็นตัววัดเกี่ยวกับเรื่องของผลิตภาพ หรือ Productivity เช่น ผลิตงานที่เป็นไปตาม Spec. ได้ชั่วโมงละกี่ชิ้น เป็นต้น

เราจะเห็นว่า “ผลิตงาน (ที่เป็นไปตาม Spec.) ได้กี่ชิ้นต่อชั่วโมง” นั้น มันจะเป็นชื่อเรียกเหมือนกับ “เราขับรถด้วยความเร็วกี่กิโลเมตรต่อชั่วโมง”

หรือ ถ้าให้สั้นลงก็จะเขียนตัววัดได้ว่า “อัตราการผลิต” กี่ชิ้นต่อชั่วโมง หรือ ถ้าเป็นการขับรถก็จะเขียนได้เป็น “ความเร็ว” กี่กิโลเมตรต่อชั่วโมง

เราจะเห็นว่า เราจะเอาตัวหนังสือที่เขียนเป็นชื่อตัววัดมาเทียบกันไม่ได้ เราต้องเอา “ค่า” หรือ “ตัวเลข” มาเทียบกัน

Continue reading
  134 Hits
  0 Comments
134 Hits
0 Comments

ปัญหาคืออะไร

เรามักจะได้ยิน หรือ พบเจอ หรือ นึกถึง คำว่า “ปัญหา” กันบ่อย ๆ … บางทีเราก็ลืมพิจารณาลงไปว่า มันคืออะไร …

การที่เราจะทำอะไรสักอย่างนั้น เราก็ต้องมีการกำหนดค่าเป้าหมาย (หรือ จะเรียกว่า ค่ามาตรฐาน ก็ได้) เอาไว้ก่อน เช่น วันนี้ผมจะออกกำลังกายโดยการเดินให้ได้ระยะทาง 10 กิโลเมตรภายใน 1 ชั่วโมง

ถ้าผมเดินได้ระยะทาง 10 กิโลเมตร หรือ มากกว่า ภายใน 1 ชั่วโมง ก็ถือว่าผมบรรลุเป้าหมาย มันก็ไม่มีปัญหาอะไรนะครับ

แต่ถ้าผมเดินได้น้อยกว่า 10 กิโลเมตร ภายใน 1 ชั่วโมง … อันนี้ถือว่า มันเกิดปัญหาขึ้นกับตัวผมแล้ว

ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่า ปัญหาก็คือ สิ่งที่ผมทำได้จริงนั้น มันไม่ได้ตามเป้าหมายที่กำหนดเอาไว้ … จะเห็นว่า มันต้องเอาสิ่งที่ทำไปเทียบกับเป้าหมาย … ถ้ามันน้อยกว่า ก็ถือว่า มันมีปัญหา … ถ้าเท่ากันหรือมากกว่า ก็ไม่ได้เกิดปัญหาอะไร

Continue reading
  233 Hits
  0 Comments
233 Hits
0 Comments

เล่นง่าย ... ก็จะเสื่อมถอยไปเรื่อย ๆ

ผมคุยเรื่องเกี่ยวกับ IT มานานแล้ว เรามาเปลี่ยนเรื่องคุยกันบ้าง เอาแบบเรื่องทั่ว ๆ ไปที่อ่านได้ทั้งคน IT และไม่ได้เรียน IT เพื่อจะได้เปลี่ยนสมองมาคิดในมิติอ่าน ๆ กันบ้าง…

หลังจากเกษียณงาน ผมก็ไปเป็นที่ปรึกษาบ้าง ไปเป็นวิทยากรให้การอบรมบรรดาวิศกรใหม่ตามโรงงานบ้างแล้วแต่โอกาสอำนวย

เรื่องหนึ่งที่ผมมักพบบ่อย ๆ ก็คือการแก้ปัญหาแบบ “Fix it” (หรือ อยากจะพูดว่า ซ่อมมันให้ผ่าน ๆ ไป) ทั้ง ๆ ที่ควรจะเป็นแบบ “Solve it” (หรือ แก้ไขปัญหาที่รากเหง้า เพื่อไม่ให้ปัญหามันเกิดซ้ำอีก) … ผมเคยกล่าวเรื่องนี้มาบ้างแล้ว แต่ก็ไม่ลงลึกลงไปในรายละเอียด

ผมเคยไปอบรมหัวข้อวิธีการแก้ปัญหาให้กับพนักงาน ไล่กันตั้งแต่ ปัญหาคืออะไร เรารับรู้ได้อย่างไร จะเขียนประโยคปัญหาอย่างไร … ไล่ยาวไปจนถึง การแก้ปัญหาโดยการใช้สถิติเข้าช่วย … มีการทำ Workshop ด้วยเพื่อให้เกิดทักษะในการใช้งาน … ผู้เขาอบรมก็สนใจและตั้งใจเรียนดีครับ

วันสุดท้าย มีผู้เข้าอบรม 2- 3 คน มาคุยกับผมว่า วิธีการที่อาจารย์สอนนั้น มันแก้ปัญหาได้จริง ๆ แต่เจ้านายของเขาบอกว่า มันไม่เวิร์คหรอก เพราะมันช้าไม่ทันกิน

Continue reading
  168 Hits
  0 Comments
168 Hits
0 Comments

IT ... จัดไป

เรื่องบางเรื่องนั้น (เช่น IT หรือ กระบวนการทางธุรกิจ) เราอยู่กับมันจนคุ้นชิน ทำให้คิดไปว่า ที่อื่น ๆ เขาก็ทำแบบนี้ เป็นแบบนี้แหละ … แล้วก็สบายใจ

แต่จริง ๆ แล้ว กระบวนการมันอาจเหมือนกันแต่สิ่งอำนวยความสะดวกที่เราเอาเข้าไปช่วยงานมันอาจจะมีประสิทธิภาพแตกต่างกันไป ส่งผลให้ความมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผลของกระบวนการย่อมแตกต่างกันออกไปด้วย

ผมทำงานในโรงงานประเภทเดียวกันมานานสักยี่สิบกว่าปี กระบวนการผลิตนั้น มันก็เหมือน ๆ กันแหละครับ คนก็ถูกอบรมมาเหมือน ๆ กัน แต่เครื่องมือ เครื่องจักร เทคโนโลยีที่นำมาใช้งานนั้น มันแตกต่างกัน … นอกจากนั้น มันพัฒนาสืบต่อกันมาเรื่อย ๆ (เครื่องจักรที่ทำกระบวนการหนึ่ง มันได้รับการพัฒาขึ้นมาทั้งในแง่ของความเร็ว ความคล่องตัว ความสามารถในการทำงานแบบอัตโนมัติ และการป้องกันข้อบกพร่อง) …

ถ้าเราอัพเกรดกันไปเรื่อย ๆ ตามโอกาส ผ่านไปสักสิบปี โรงงานที่ทำการอัพเกรดไปเรื่อย ๆ กับโรงงานที่ไม่มีการอัพเกรดเลย ประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการทำงานมันจะแตกต่างกันมาก แม้จะกระบวนการผลิตหลัก ๆ แล้วมันจะไม่เปลี่ยนแปลงไปเลยก็ตาม

Continue reading
  149 Hits
  0 Comments
149 Hits
0 Comments

Business – IT Alignment มันสำคัญมากแค่ไหน

ในบล็อกที่ผ่านมา ผมกล่าวเอาไว้ว่า ตัวแบบธุรกิจ (Business model) ที่สร้างขึ้นมาในปัจจุบันย่อมแตกต่างออกไปจากตัวแบบธุรกิจแบบดั้งเดิม …

ตัวแบบธุรกิจที่เราคุ้นเคยกันในสมัยก่อนก็คือ เราจะขายอะไรให้กับลูกค้า เราก็ต้องมีสิ่งนั้นอยู่ในมือ โดยเราจะบวกกำไรเข้าไปในราคาขาย

แต่ตัวแบบธุรกิจในปัจจุบัน เช่น Urber ให้บริการทางด้านแท็กซี่ผ่านทางแอพพลิเคชันแต่เขาไม่มีแท็กซี่เป็นของตัวเองสักคัน หรือ Airbnb ให้บริการทางด้านที่พักผ่านทางแอพพลิเคชันแต่ไม่มีเขาไม่มีที่พักเป็นของเขาเองเลยแม้แต่หลังเดียว หรือ Youtube ให้บริการทางด้าน content เขาก็ไม่ได้สร้าง content ใด ๆ ข้นมา …

เอาแบบที่บ้านเราก็ได้ บางแห่งขายอาหารให้กับลูกค้าผ่านทางแอพพลิเคชันโดยเขาไม่มีร้านอาหารเป็นของตัวเขาเองเลย

ตัวแบบธุรกิจแบบนี้ เขาก็แค่ให้บริการโดยการจับผู้มีสินค้าที่ต้องการขายกับลูกค้ามาเจอกัน ซื้อขายกันบนแอพพลิเคชัน แล้วเขาก็คิดเงินเอาจากการให้บริการนี้ (เช่น คิดค่าคอมมิชชันเอาจากผู้ขาย 12% แล้วคิดค่าบริการจากลูกค้า 3% รวมเป็น 15%)

Continue reading
  308 Hits
  0 Comments
308 Hits
0 Comments