MSITBlog

1 minute reading time (256 words)

บังคับ (และ) บัญชา

เวลาผมได้ยินคำว่า "บังคับบัญชา (Command and Control)" ทีไร ก็ทำให้ผมนึกถึงตัวแบบของฟังก์ชันการจัดการอีกเหมือนกัน

ถ้าเราถอยกลับไปในช่วงต้นของศตวรรษที่ 20 เฮนรี ฟาโยล (Henri Fayol) ได้กล่าวเอาไว้ว่า ผู้จัดการหรือผู้บริหารทุกคนต้องทํากิจกรรมเกี่ยวกับการจัดการอยู่ 5 เรื่องด้วยกันได้แก่ การวางแผน (Planning) การจัดองค์กร (Organizing) การสั่งการ (Commanding) การประสานงาน (Coordinating) และการควบคุม (Controlling) … พอเราเอาอักษรตัวหน้ามาเรียงกัน ก็สามารถเขียนย่อว่า POCCC

ต่อมาในช่วงกลางปี 1950 นักวิชาการจาก UCLA ได้ปรับปรุงมาให้กลายเป็น การวางแผน (Planning) การจัดองค์กร(Organizing) การจัดคนเข้าทำงาน (Staffing) การสั่งการ (Directing) และการควบคุม (Controlling) (ก็เขียนย่อว่า POSDC) ซึ่งตัวแบบนี้นิยมใช้เป็นกรอบในการเขียนตําราหรืออ้างอิงมานานจนถึงปัจจุบันก็ว่าได้

ที่ผมสนใจคืออักษรสองตัวหลังของ POSDC ซึ่งก็คือ DC หรือ Directing กับ Controlling หรือ การสั่งการ กับ การควบคุม ... สองตัวนี้ ผมว่ามันคล้าย ๆ กับ การบังคับบัญชา อยู่นะครับ บังคับก็คือการควบคุมให้เป็นไปตามต้องการ ส่วนบัญชาก็คือการสั่งการนั่นเอง

สมัยก่อน ๆ โน้น ผู้บริหารมักจะใช้การสั่งการและการควบคุมเพื่อในการบริหารองค์กร ว่ากันตามจริงแล้ว มันมีองค์ประกอบที่เป็นไส้ในอยู่ด้วย เช่น การสั่งการก็จะมีองค์ประกอบในเรื่อง ภาวะผู้นำ การสื่อสาร การจูงใจ และรูปแบบในการสั่งการประกอบอยูด้วย (เช่น คำสั่งแบบบังคับ คำสั่งแบบขอร้อง คำสั่งแบบแนะนำ เป็นต้น) และ การควบคุม ก็จะมีกระบวนการ มีมาตรการ มีเทคนิค มีการประเมินผล รวมอยู่ด้วย

ผมว่าพอใช้ไป ๆ มันก็เอาแต่เรื่องง่าย ๆ มาใช้ เช่น การสั่งการก็เหลือออกคำสั่งบังคับให้ทำ การควบคุมก็เหลือแค่มาตรการที่นำมาใช้ คราวนี้มันชักตรงตามชื่อเลยแหละครับ คิดอะไรได้ อยากทำอะไร ก็สั่งการให้พนักงานทำ แล้วก็บังคับหรือควบคุมให้เป็นไปตามความต้องการ ... ส่วนหนึ่งมันอาจจะไปรองรับหรือแสดงให้เห็น "อำนาจ" ที่มีอยู่ในมือด้วย

ในตอนนั้น ผมว่าพนักงานน่าจะทำงานแบบหุ่นยนต์นะ เพราะต้องทำตามคำสั่งของผู้บริหารเท่านั้น ไม่ต้องคิด ไม่ต้องเถียง ไม่ต้องเสนอไอเดียอะไร ทำตามคำสั่งของท่านผู้บริหารเท่านั้น

สมัยนี้ก็ยังมีผู้บริหารหลายท่านยังใช้แนวทางนี้อยู่ จนมีคนเขาพูดกันเล่น ๆ ว่า เช้ามาผมก็เดินไปที่ป้อมยาม ก็เปิดกะโหลก ถอดสมองออกมาฝากยามไว้ แล้วก็เดินเข้าไปทำงานตามคำสั่ง เย็นมาผมก็เดินมาที่ป้อมยาม เปิดกะโหลก เอาสมองใส่ กลับบ้านไปคิด ไปสนุก กับครอบครัวดีกว่า

ก็ด้วยความที่ผู้บริหารนิยมสั่งการและควบคุมเป็นหลัก ก็ทำให้พนักงานไม่ต้องคิดอะไร ทำตามคำสั่งอย่างเดียวเหมือนเครื่องจักร เขาเลยเรียกองค์กรในสมัยนั้น (อาจจะมีในสมัยนี้ด้วย) ว่า องค์กรแบบเครื่องจักร (Mechanic Organization) อันบ่งบอกให้เห็นถึงความเป็นองค์กรที่เหมือนไม่มีชีวิต จึงไม่สามารถเติบโตไม่ได้ เพราะคิดไม่เป็น นอกจากนั้น การนำ หรือ การสั่งการต่าง ๆ มันวิ่งจากบน (จากผู้บริหาร) ลงล่าง (มาสู่พนักงาน)

ในยุคต่อมา ก็มีผู้บริหารหัวสมัยใหม่อยากให้องค์กรคิดได้ คิดเป็น เพื่อองค์กรจะเป็นเหมือนองค์กรที่มีชีวิต (Organic Organization) ที่คิดได้ คิดเป็น เติบโตได้ ผู้บริหารก็เลยเลิกการสั่งการไป เหลือเอาไว้แต่การควบคุม (Control) ให้เป็นไปตามกรอบหรือแผนที่วางไว้ และก็ให้การสอนแนะ (Coaching) เข้าไป เพื่อให้พนักงานคิดได้ คิดเป็นว่า ว่าจะทำอย่างไรจึงจะเดินไปตามแผนได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีประสิทธิผล ซึ่งจะเห็นว่า มีการเอื้ออำนาจให้พนักงานตัดสินใจได้ด้วยตัวของเขาเองแล้ว

ครั้นต่อมาพอองค์กร (พนักงาน) คิดได้ คิดเป็น แล้ว ผู้บริหารก็ปล่อยให้พนักงานคิดเองว่าจะทำอะไร แล้วก็ให้การแนะนำ (Coaching) และ การสนับสนุน (Support) … ตอนนนี้เราจะเห็นว่า ไอเดียหรือการนำต่าง ๆ มันวิ่งจากล่างขึ้นบน

ผมเคยอ่านบทความบางเรื่อง ผู้เขียนเขาบอกว่า พนักงาน Gen X นั้นต้องการการโค้ชจากผู้บริหารมาก ส่วนพนักงาน Gen Y นั้น ต้องการการให้การสนับสนุนจากผู้บริหารมา ดังนั้น การใช้แนวทาง Coaching และ Support จึงดูเหมือนสอดรับกับความต้องการของ Gen X และ Gen Y ได้ดี

ในช่วงสี่ซ้าห้าปีที่ผ่านมานี้ การบริหารในสไตล์การโค้ชจึงเป็นที่นิยมกัน ผมเห็นมีหลักสูตรโค้ชชิ่ง (Coaching) เปิดขึ้นมามากอยู่เหมือนกัน จนมาถึงตอนนี้ก็เห็นขยับมาเป็น Agile Coaching ก็มีหลายองค์กรถึงกับกำหนดเอาไว้เลยว่า การโค้ชถือเป็นทักษะหนึ่งของผู้บริหารที่ต้องมี ต้องทำเป็น

เรื่องที่น่าสนใจก็คือ เมื่อโลกมันเปลี่ยนไปเข้าสู่ยุคดิจิทัลแล้ว นี่มันก็ปี 2018 แล้ว ท่านผู้บริหารของเรายังใช้การบริหารสไตล์ Command and Control ซึ่งนิยมใช้กันในยุคปี 1950 กันอยู่อีกหรือ อนุรักษ์นิยมมากไปหรือเปล่า จึงไม่ยอมเปลี่ยนซักที

 

จัดการคน จัดการงาน
ความสูญเปล่าประการที่ 8

Related Posts

 

Comments

No comments made yet. Be the first to submit a comment
Already Registered? Login Here
Guest
Sunday, 20 May 2018